DOLiS/DEC-1323/09 dot. DOLiS-440-67 /09
2010-10-19
DOLiS/DEC-1323/09 dot. DOLiS-440-67 /09
GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH
Michał Serzycki
Warszawa, dnia 23 grudnia 2009 r.
DECYZJA
Na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 12 pkt 2, art. 22 i art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101 poz. 926 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi Pani A. S. zam. w (..), na przetwarzanie jej danych osobowych na stronie internetowej umożliwiającej ocenianie lekarzy prowadzonej przez Pana M. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą XXX M. W. z siedzibą we (…),
odmawiam uwzględnienia wniosku.
Uzasadnienie
Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Pani A. S. zam. W (…), zwanej dalej Skarżącą, na przetwarzanie jej danych osobowych na stronie internetowej umożliwiającej ocenianie lekarzy prowadzonej przez Pana M. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą XXX M. W. z siedzibą we (…), zwaną dalej XXX. W swojej skardze Pani A. S. wskazała, iż jest lekarzem chorób wewnętrznych i hematologiem. Skarżąca wyjaśniła, iż na ww. stronie internetowej udostępnione są - bez jej zgody - jej dane osobowe w zakresie imienia, nazwiska i adresu miejsca pracy oraz dotyczące jej komentarze i
opinie użytkowników ww. serwisu. Skarżąca podniosła także, iż administrator ww. portalu internetowego zezwala na publikację tekstów jawnie obraźliwych i szkalujących. W piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. stanowiącym uzupełnienie skargi Skarżąca wskazała, iż w jej przekonaniu część tekstów zawartych na ww. stronie internetowej ma na celu jedynie jej zniesławienie lub znieważenie. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o usunięcie jej danych osobowych ze wskazanej strony internetowej.
W toku postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ustalił następujący stan faktyczny :
1. Strona internetowa umożliwiająca ocenianie lekarzy jest serwisem internetowym, który umożliwia użytkownikom zamieszczanie informacji, komentarzy i opinii na temat lekarzy i zakładów opieki zdrowotnej.
2. Na ww. stronie internetowej udostępnione są dane osobowe Skarżącej w zakresie imienia, nazwiska oraz miejsca pracy, a także opinie i komentarze użytkowników serwisu dotyczące wykonywanej przez Panią A. S. pracy.
3. Pismem z dnia 23 lutego 2009 r. skierowanym do Pana M. W. Skarżąca wniosła o usunięcie jej danych osobowych udostępnionych na ww. stronie internetowej.
4. Wobec braku odpowiedzi Pana M. W. na ww. pismo Skarżącej, pismem z dnia 2 kwietnia 2009 r. pełnomocnik Skarżącej radca prawny K. P., Kancelaria Radcy Prawnego z siedzibą w (…) przy ul. (…), zwrócił się do Pana M. W. o usunięcie z ww. strony internetowej wszystkich wpisów dotyczących
Skarżącej.
5. W odpowiedzi na powyższe pisma Pan M. W. pismem z dnia 3 kwietnia 2009 r. poinformował Skarżącą, iż „serwis ….podaje adres poradni Hematologicznej oraz Szpitala Wojewódzkiego w których przyjmuje lekarz A.. S. Nie posiadamy żadnych danych osobowych, które nie są związane z zawodem lekarza, który wykonuje (np. adresu prywatnego)”. Jednocześnie wskazano, iż „dane podawane w serwisie nie dotyczą prywatnego życia Pani Świderskiej, a są to jedynie dane związane z pełnieniem funkcji publicznej”.
Ponadto wskazano, iż „wykazując dobrą wolę i chęć chronienia czci i dobrego imienia lekarzy udostępniliśmy w serwisie rozwiązania, które umożliwiają bardzo szybkie i sprawne przeciwdziałanie oczernianiu lekarzy. Każdy lekarz może zarejestrować się w serwisie i w prosty sposób włączyć powiadamianie na email o każdej nowej ocenie, poprzez dodanie swojego profilu do obserwowanych lekarzy. Dodatkowo, po stwierdzeniu nieprawdy w którejkolwiek ocenie możliwe jest proste i szybkie zgłoszenie tego faktu do administratora serwisu poprzez funkcję «zgłoś nadużycie» przypisaną do wskazanej oceny. Każde takie zgłoszenie wraz z komentarzem jest rejestrowane w systemie i rozpatrywane w ciągu 24 godzin. Moderator każdorazowo podejmuje czynności służące wyjaśnieniu sytuacji poprzez konfrontację informacji od zgłaszającego nadużycie bezpośrednio z autorem oceny.
Ostatecznie ustalane jest czy ocena jest prawdziwa czy nie. Z reguły ocena taka jest usuwana, chyba że ponad wszelką wątpliwość zostanie ustalone, że jest prawdziwa”.
6. W złożonych w niniejszej sprawie wyjaśnieniach Pan M. W. powtórzył argumenty zawarte w piśmie z dnia 3 kwietnia 2009 r. skierowanym do Skarżącej. Ponadto uzupełniając swoje wyjaśnienia w piśmie z dnia 8 maja 2009 r. poinformował Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, iż Pani A. S. nie kwestionowała prawdziwości ocen jej dotyczących. Ponadto wskazał, że „mimo iż zachęcaliśmy Panią A. do zgłoszenia zastrzeżeń odnośnie ocen, do dnia 2009-05-08 nic takiego się nie stało”.
7. Pismem z dnia 15 czerwca 2009 r. Skarżąca poinformowała Pana M. W. , iż „zamieszczane tam [na stronie internetowej ….] opinie mają charakter pomówień, insynuacji i kłamstw, naruszając w ten sposób art. 212 i 216 kodeksu karnego. Opinie pozytywne w większości polemizują z negatywnymi i wobec tego też wymagają usunięcia”.
8. W złożonych wyjaśnieniach Pan M. W. wskazał, iż po otrzymaniu ww. pisma Skarżącej z dnia 15 czerwca 2009 r. „zgodnie z naszą wewnętrzną procedurą niezwłocznie podjęliśmy kroki aby skontaktować się z autorami wypowiedzi i poinformować ich, że Skarżąca twierdzi, że te wypowiedzi nie są prawdziwe.
Poprosiliśmy autorów aby przesłali nam dodatkowe informacje, które uwiarygodnią ich wypowiedzi i
pozwolą przedstawić Skarżącej dodatkowe argumenty potwierdzające prawdziwość wypowiedzi. Aby nie szkodzić Skarżącej do czasu wyjaśnienia sprawy wskazane przez nią sporne wypowiedzi zostały usunięte ze strony, z jednoczesnym zachowaniem wszelkich informacji umożliwiających identyfikację autorów na wypadek gdyby Skarżąca chciała dochodzić od nich swoich praw w sądzie, jako pomówiona”. Ponadto wskazał, iż „serwis stawia sobie za cel udostępnianie prawdziwych opinii o lekarzach, co służy społecznemu interesowi, bo ma chronić nasze zdrowie i życie, oraz dać możliwość bardziej świadomego wyboru lekarza”.
9. Pismem z dnia 15 lipca 2009 r. Skarżąca poinformowała, iż „usunięto część wypowiedzi na mój temat z portalu umożliwiającego ocenianie lekarzy (…) ponieważ większość pozostawionych pozytywnych opinii stanowi polemikę z negatywnymi, nie zgadzam się na publikację żadnej wypowiedzi na mój temat”.
Ponadto Skarżąca wskazała, iż na ww. stronie internetowej umieszczono komentarz moderatora informujący, że „negatywne opinie anonimowe zostały usunięte z wątku Pani A. Ś. Powód: Brak możliwości kontaktu w celu weryfikacji opinii. Zostało zgłoszone nadużycie i przedstawiono informację iż opinię są «pomówieniami» i «kłamstwami». Do opinii użytkowników zarejestrowanych zostanie wysłany mail w celu potwierdzenia faktów zawartych w opinii. W wypadku braku odpowiedzi, opinie także zostaną usunięte”.
10. Aktualnie na ww. stronie internetowej udostępnione są dane osobowe Skarżącej w zakresie imienia, nazwiska oraz miejsca pracy, a także pozytywne opinie użytkowników serwisu dotyczące wykonywanej przez Panią A. S. pracy.
Po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zważył, co następuje: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), zwana dalej również ustawą, definiuje przetwarzanie danych jako jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych (art. 7 pkt 2). Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 4 ustawy administratorem danych jest organ, jednostka organizacyjna, podmiot lub osoba, o których mowa w art. 3 ustawy, decydujące o celach i środkach przetwarzania danych. Jak stanowi art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, administratorami danych są osoby fizyczne i osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie będące osobami prawnymi, jeżeli przetwarzają dane osobowe w związku z działalnością zarobkową, zawodową lub dla realizacji celów statutowych, które mają siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej.
Wskazać należy, iż z regulaminu korzystania z serwisu umożliwiającego ocenianie lekarzy wynika, iż XXX świadczy usługi drogą elektroniczną na rzecz użytkowników ww. serwisu internetowego polegające na umożliwieniu użytkownikom serwisu wymianę informacji, komentarzy i opinii na temat lekarzy i zakładów opieki. Jednocześnie z postanowień ww. regulaminu wynika, iż XXX decyduje o zamieszczeniu na ww. stronie internetowej bądź też usunięciu z niej informacji, komentarzy lub opinii użytkowników, w szczególności, jeżeli uzna, iż zawierają treści naganne moralnie czy też społecznie niewłaściwe. Wobec powyższego Pan M. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą XXX M. W. jest administratorem danych osobowych Pani A. S. , bowiem decyduje o celach i środkach przetwarzania tych danych (art. 7 pkt 5 ustawy).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, iż ocena legalności przetwarzania danych osobowych Skarżącej na ww. stronie internetowej powinna być dokonana w świetle art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy. Podkreślić należy, iż zgoda osoby, której dane dotyczą nie jest jedyną przesłanką upoważniającą do przetwarzania danych osobowych. Jak stanowi powołany przepis przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż „termin «usprawiedliwione cele» jest zwrotem niedookreślonym i stanowi klauzulę generalną w znaczeniu funkcjonalnym. Daje w szczególności pewnego rodzaju luz decyzyjny, dzięki któremu organ stosujący prawo (GIODO), może przy podejmowaniu decyzji, kierować się ocenami indywidualnymi konkretnej sytuacji, a także pewnymi zasadami postępowania niesformułowanymi w przepisach prawa (zob. P. Barta, P. Litwiński. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz. Warszawa 2009, str. 228). Ustawa o ochronie danych osobowych w art. 23 ust. 1 pkt 5 wymaga, aby przetwarzanie danych osobowych przez administratora nie naruszało praw i wolności osoby, której dane dotyczą. W literaturze słusznie podkreśla się, iż ustawodawca z pewnością nie miał na myśli „prawa do ochrony danych osobowych”, prawa do decydowania o przetwarzaniu informacji dotyczących danej osoby, gdyż chodzi tu o przesłankę legalizującą wkroczenie w sferę tych praw. Wskazuje się zatem, iż warunkiem dopuszczalności przetwarzania danych na gruncie powołanego przepisu jest to, aby przetwarzanie nie naruszało żadnego z praw czy wolności konstytucyjnych (por. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz. Ochrona Danych Osobowych. Komentarz.
Wydanie IV. Zakamycze 2007, str. 471). Przetwarzanie danych osobowych przez administratora nie może zatem naruszać prawa do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji).
Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż na stronie internetowej www…..pl udostępnione są dane osobowe Skarżącej w zakresie imienia, nazwiska oraz miejsca pracy, a także opinie i komentarze użytkowników serwisu dotyczące wyłącznie wykonywanej przez Panią A. S. pracy. Mając zatem na uwadze, iż dane osobowe Skarżącej udostępniane na stronie internetowej www…….pl dotyczą wyłącznie życia zawodowego Skarżącej, nie sposób uznać, iż doszło do naruszenia jej prawa do ochrony życia prywatnego, rodzinnego czy też prawa do decydowania o swoim życiu osobistym.
Ponadto podkreślić należy, iż zawód lekarza uznawany jest za zawód zaufania publicznego, którego wykonywanie jest istotne z punktu widzenia interesu publicznego. Ze względu na specyfikę wykonywanego zawodu lekarz udzielający świadczeń zdrowotnych musi liczyć się z tym, iż jego dane osobowe - w zakresie dotyczącym wykonywanego przez niego zawodu - podlegają słabszej ochronie. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż świadczona przez lekarza praca, w szczególności sposób jej wykonywania i uzyskane efekty, podlegają społecznej kontroli. Natomiast serwis internetowy umożliwiający użytkownikom zamieszczanie opinii i komentarzy dotyczących lekarzy jest jednym z narzędzi za pomocą, którego pacjenci mogą wykonywać tę społeczną kontrolę.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż kwestia powyższego przetwarzania danych osobowych Skarżącej powinna być ocenienia pod kątem naruszenia jej dóbr osobistych, w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Podkreślić należy, iż jedynie sąd powszechny po wniesieniu przez Skarżącą stosownego powództwa, może dokonać oceny, czy w wyniku powyższego udostępnienia jej danych osobowych na ww. stronie internetowej doszło do naruszenia jej dóbr takich jak wolność, cześć czy nazwisko.
Mając na uwadze powyższe, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnął, jak na wstępie.
Decyzja niniejsza jest ostateczna. Na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) i art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), stronie niezadowolonej z niniejszej decyzji przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, prawo złożenia do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (na adres: Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00 – 193 Warszawa) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.