>Decyzje Giodo>2008 >

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH
Michał Serzycki

Warszawa, dnia 19 lutego 2008 r.

DECYZJA

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), oraz art. 12 pkt 2, art. 22
i art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 101 poz. 926 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie
wniosku F, o ponowne rozpatrzenie sprawy jego skargi na udostępnienie jego danych osobowych
przez X na rzecz Prokuratury Okręgowej rozstrzygniętej decyzją Generalnego Inspektora Ochrony
Danych Osobowych z dnia 30 listopada 2007 r. (znak: GI-DEC-DOLiS-262/07/6746,6747,6748,6749),

utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga F
zwanego dalej również Skarżącym, na udostępnienie jego danych osobowych przez X zwaną dalej
również Spółką, na rzecz Prokuratury zwanej dalej również Prokuraturą. W treści przedmiotowej
skargi F. wskazał, iż przed Sądem Okręgowym Wydział Pracy toczy się z jego powództwa
postępowanie przeciwko Prokuraturze o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienie. W dniu 21
czerwca 2006 r. pełnomocnik Prokuratury zwrócił się pisemnie do Spółki o udostępnienie
informacji i dokumentów dotyczących pobranego przez Skarżącego wynagrodzenia za świadczone
na rzecz Spółki usługi. W odpowiedzi na powyższe Spółka przekazała Prokuraturze żądane
dokumenty – w tym m. in. „karty wynagrodzeń, akt notarialny, wzór podpisu, Postanowienie Sądu
Rejonowego XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego”. Pan F. załączył zarazem
do swej skargi kopie ww. dokumentów. W ocenie Skarżącego jego dane osobowe zawarte w
wymienionych dokumentach mogłyby zostać przez Spółkę udostępnione na wniosek sądu
powszechnego. Natomiast wobec okoliczności, iż w niniejszej sprawie sąd nie występował z takim
wnioskiem, brak było podstaw prawnych dla opisanego udostępnienia danych przez Spółkę na
rzecz Prokuratury.
W celu ustalenia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy oraz weryfikacji zasadności
zarzutów Skarżącego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przeprowadził
postępowanie wyjaśniające. Na podstawie pisemnych wyjaśnień i dowodów złożonych przez strony
przedmiotowego postępowania dokonano następujących ustaleń:
1. F. był prokuratorem zatrudnionym w Prokuraturze Rejonowej. Po wygaśnięciu stosunku
służbowego Skarżący wystąpił do Sądu Okręgowego Wydział Pracy przeciwko Prokuraturze
Okręgowej
o zapłatę odszkodowania z tytułu stosowania wobec niego mobbingu.
2. Pismem z dnia 21 czerwca 2006 r. pełnomocnik procesowy Prokuratury, powołując się na
potrzeby wynikające z ww. postępowania sądowego (cyt.: „Jako pełnomocnik procesowy
Prokuratury Okręgowej w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym XII Wydział Pracy z
powództwa F. p-ko tej Prokuraturze o wypłatę odszkodowania proszę o udzielenie mi
odpowiedzi (...)”), zwrócił się do Spółki o cyt.: „(...) udzielenie (...) odpowiedzi, czy F. był
zatrudniony
w Państwa Spółce, a jeżeli tak to w jakim okresie oraz w jakim charakterze (....)” oraz
„(...) o ile jest to możliwe (...) także o udostępnienie (...) kserokopii dokumentów
potwierdzających zatrudnienie F. w Y. (...)” (kopia pisma w aktach sprawy).
3. W odpowiedzi na powyższą korespondencję Spółka przesłała Prokuraturze, wraz z pismem
przewodnim z dnia 28 sierpnia 2006 r., kopię dokumentu pn. „Zestawienie wypłat dla F. za
okres od 2001 r. do 2006 r.” – stanowiącego listę wynagrodzeń wypłaconych Skarżącemu za
usługi świadczone przez niego na rzecz Spółki w podanym okresie (kopia pisma przewodniego
oraz listy wynagrodzeń w aktach sprawy).
4. Prokuratura wyjaśniła (w piśmie z dnia 18 lipca 2007 r.; iż pozyskała od Spółki wyłącznie dane
osobowe Skarżącego utrwalone w ww. (opisanej w pkt 3) liście wynagrodzeń. Prokuratura
poinformowała (w piśmie z dnia 12 kwietnia 2007 r.; ), że informacje o Skarżącym zawarte w
akcie notarialnym z dnia 25 sierpnia 2004 r. (Rep. A nr 7533/2004) dotyczącym założenia
spółki pod firmą Y. we wzorze podpisu z dnia 25 sierpnia 2004 r. w postanowieniu Sądu
Rejonowego, XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego oraz w postanowieniu
ww. Sądu z dnia 8 października 2004 r. uzyskała z ww. Sądu. Prokuratura podkreśliła przy tym,
że: „(...) akta rejestrowe spółek prawa handlowego udostępniane są do wglądu osobom trzecim
(...) pełnomocnik Prokuratury złożyła wniosek o wydanie kserokopii niektórych kart z akt
rejestrowych wymienionej Spółki. Po uiszczeniu opłaty sądowej Sekretariat Sądu wydał (...)
dokumenty (...)”. Na poparcie powyższych twierdzeń Prokuratura złożyła do akt niniejszego
postępowania kopie ww. dokumentów opatrzonych pieczęciami sekretarza sądowego,
wskazującymi na pobranie należnej opłaty sądowej.
5. W piśmie z dnia 18 lipca 2007 r. Prokuratura poinformowała, że uzyskane od Spółki
zestawienie wypłat (dokument opisany w pkt 3), a także dokumenty, które pozyskała z Sądu
Rejonowego dla m. st. Warszawy (dokumenty opisane w pkt 4) przesłała do Sądu Okręgowego
w Warszawie, jako dowód w sprawie z powództwa Skarżącego (sprawa opisana w pkt 1).
Prokuratura przedstawiła zarazem kopię skierowanego do Sądu Okręgowego pisma z dnia 1
lutego 2007 r. stanowiącego wniosek o dopuszczenie dowodu z ww. dokumentów. Według
informacji przekazanych przez Prokuraturę, Sąd Okręgowy dopuścił wnioskowany dowód.
Decyzją administracyjną z dnia 30 listopada 2007 r. (znak: GI-DEC-DOLiS-
262/07/6746,6747,6748,6749) Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odmówił
uwzględnienia wniosku Skarżącego.
W dniu 27 grudnia 2007 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych
wpłynęło pismo F. z dnia 17 grudnia 2007 r. stanowiące wniosek o ponowne rozpatrzenie
niniejszej sprawy. Pan F. zakwestionował zasadność przyjęcia przez Generalnego Inspektora, że
opisane udostępnienie jego (Skarżącego) danych osobowych przez Spółkę na rzecz Prokuratury
nastąpiło na warunkach określonych w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926
z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą. Skarżący uzasadnił ww. stanowisko argumentując:
„(...) Ustalenie, iż administrator danych osobowych realizuje cel prawnie usprawiedliwiony,
nie może przesądzić o dopuszczalności przetwarzania danych osobowych (udostępniania
tych danych innemu podmiotowi) bez zgody osoby, której dane dotyczą. Konieczne jest dokonanie
oceny, czy jest to niezbędne do realizacji tego celu, a co najważniejsze – dokonanie wyważenia
interesów administratora danych i osoby, której dane dotyczą, z uwzględnieniem celu ustawy
o ochronie danych osobowych (...)”. Skarżący podkreślił również: „(...) Pełnomocnik Prokuratury
Okręgowej w Warszawie powinien złożyć w Sądzie Okręgowym, XXI Wydział Pracy wniosek
dowodowy, aby to Sąd Okręgowy zwrócił się do ww. Spółki z żądaniem nadesłania informacji oraz
stosownej dokumentacji (...) Prokuratura działając przez swojego pełnomocnika wykorzystała
Instytucję i zażądała dokumentów z naruszeniem prawa (...)”.
Po ponownym zapoznaniu się z całością zgromadzonego w sprawie materiału
dowodowego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zważył, co następuje:
Kwestionowana decyzja administracyjna z dnia 30 listopada 2007 r. (znak: GI-DECDOLiS-
262/07/6654,6746,6747,6748,6749) jest prawidłowa i nie ma podstaw
do jej zmiany.
Jak ustalono w niniejszej sprawie, dane osobowe F. istotnie zostały udostępnione przez
Spółkę na rzecz Prokuratury. Nadmienić jedynie należy, że przedmiotem rzeczonego udostępnienia
były wyłącznie dane osobowe Skarżącego utrwalone w dokumencie
pn. „Zestawienie wypłat dla F. za okres od 2001 r. do 2006 r.”. Jakkolwiek ustalono, iż Prokuratura
istotnie pozyskała informacje o Skarżącym zawarte także w innej dokumentacji
(tj. w akcie notarialnym z dnia 25 sierpnia 2004 r., wzorze podpisu z dnia 25 sierpnia 2004 r. oraz
postanowieniach Sądu Rejonowego opisanych szczegółowo w pkt 4 uzasadnienia faktycznego
niniejszej decyzji), to jednak podkreślenia wymaga, iż brak jest dowodów potwierdzających, aby
źródłem ich pozyskania była Spółka.
Ponownie wskazać należy, że zasadniczym warunkiem legalności każdej czynności
mieszczącej się w pojęciu przetwarzania danych osobowych (w tym ich udostępnienia
lub pozyskania) jest zaistnienie jednej, dowolnej spośród z materialnych przesłanek przetwarzania
danych osobowych wymienionych enumeratywnie w art. 23 ust. 1 ustawy. W myśl powołanego
przepisu przetwarzanie danych jest dopuszczalne, jeżeli osoba, której dane dotyczą wyraziła
na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych (pkt 1), gdy jest to niezbędne
dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (pkt 2),
gdy jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną
lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której
dane dotyczą (pkt 3), gdy jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań
realizowanych dla dobra publicznego (pkt 4), a także gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie
usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych,
a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (pkt 5). Jak zatem wynika
z powyższego, zgoda nie tylko nie jest jedyną przesłanką warunkującą legalność przetwarzania
danych, lecz nie ma również jakichkolwiek podstaw, by traktować ją jako podstawową bądź
uprzywilejowaną w stosunku do pozostałych przesłanek. Wszystkie spośród wymienionych
przesłanek są bowiem samodzielne i równorzędne – zaistnienie którejkolwiek z nich oznacza,
że przetwarzanie danych jest – w świetle art. 23 ust. 1 ustawy – legalne. Oczywiście błędnym jest
zatem wniosek Skarżącego o bezprawności udostępnienia jego danych osobowych przez Spółkę
na rzecz Prokuratury (pozyskania tych danych przez Prokuraturę od Spółki) wobec braku jego
zgody na powyższe (tj. wobec braku przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy).
Generalny Inspektor podtrzymuje stanowisko, iż ww. udostępnienie danych osobowych
Skarżącego przez Spółkę na rzecz Prokuratury (pozyskanie tych danych przez Prokuraturę
od Spółki) znajdowało prawne uzasadnienie w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy. Przedmiotowe
udostępnienie (pozyskanie) danych osobowych Pana F. było bowiem niezbędne
dla osiągnięcia prawnie usprawiedliwionego celu Prokuratury - tj. uzyskania przez nią dowodu
na okoliczność świadczenia przez Skarżącego usług na rzecz Spółki i pobierania z tego tytułu
wynagrodzenia – istotnego z punktu widzenia obrony przed zarzutami i roszczeniami zgłoszonymi
pod adresem Prokuratury w postępowaniu sądowym z powództwa Pana F. Zwracając się do Spółki
o przekazanie określonych informacji o Skarżącym Prokuratura wyraźnie powołała się na potrzeby
wskazanego postępowania sądowego. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy
świadczy również jednoznacznie, że Prokuratura wykorzystała pozyskane
od Spółki dokumenty (zawarte w nich informacje o Skarżącym) wyłącznie w ww. celu.
W tym miejscu ponownie zaakcentować warto, że na gruncie przepisów ustawy z dnia
17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), zwanej
dalej również Kpc, obowiązkiem dostarczania materiału procesowego w postępowaniu sądowym
w sprawach cywilnych obciążone są przede wszystkim strony i uczestnicy tego postępowania.
Powyższe wynika z brzmienia art. 3 Kpc (zmienionego ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie
Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo
upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego,
ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. Nr 43,
poz. 189 z późn. zm.) zgodnie z którym to strony i uczestnicy postępowania obowiązani są – oprócz
dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek –
także przedstawiać dowody. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu: „(...) To strony mają dążyć
do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie mogą być bierne i liczyć
na skorzystanie w dalszym toku postępowania ze środka odwoławczego, w którym zarzucić
mogłyby sądowi niewyjaśnienie rzeczywistej treści stosunków faktycznych i prawnych. Wprawdzie
sąd nadal może z własnej inicjatywy uzupełnić postępowanie dowodowe, ale nie jest to już jego
obowiązkiem oraz nie może już w tym celu prowadzić stosownych dochodzeń (...)”
(M. Jędrzejewska, T. Ereciński, J. Gudowski „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część
pierwsza, Postępowanie rozpoznawcze. Część druga, Postępowanie zabezpieczające. Tom 1-3”
Warszawa 2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie I, ss. 1736). Fakt, iż powołany
art. 3 Kpc wymaga od samych stron i uczestników postępowania wykazania się aktywnością w celu
dowiedzenia prawdziwości ich twierdzeń oraz zasadności zarzutów i roszczeń, bądź odparcia
roszczeń i zarzutów strony przeciwnej potwierdzają także liczne orzeczenia sądowe (por. wyrok
Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 24 października 1996 r.; sygn. akt: III CKN 6/96, wyrok
Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 17 grudnia 1996 r.; sygn. akt: I CKU 45/96, wyrok Sądu
Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 maja 1997 r.;
sygn. akt: II UKN 125/97, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2003 r.;
sygn. akt: I ACa 1457/2003, wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 24 października
1996 r.; sygn. akt: III CKN 6/96).
Generalny Inspektor prawidłowo ocenił ponadto, iż brak jest podstaw by uznać,
że kwestionowane udostępnienie danych osobowych Skarżącego przez Spółkę – Prokuraturze
(pozyskanie tych danych przez Prokuraturę od Spółki) – jako niezbędne dla osiągnięcia przez
Prokuraturę opisanego wyżej, prawnie usprawiedliwionego celu - wiązało się z naruszeniem praw
i wolności Skarżącego. Oczywistym jest, że pozyskanie (przetwarzanie) danych osobowych
w celach dowodowych – dla wykazania nieprawdziwości twierdzeń, czy bezzasadności zarzutów
i roszczeń podnoszonych przez tego, kogo dane te dotyczą - w każdym przypadku zostanie przez
tą osobę uznane za sprzeczne z jej interesem. Okoliczność ta nie świadczy jednak o naruszeniu
jej praw i wolności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący polemizował z powyższym
stanowiskiem wskazując na naruszenie jego prawa do prywatności. W ocenie Generalnego
Inspektora włączenie do katalogu „praw i wolności”, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy
prawa do prywatności – rozumianego jako swoboda dysponowania danymi i decydowania
o tym, jakie informacje na swój temat określona osoba chce ujawnić - w oczywisty sposób
sprzeciwiałoby się jednak celowi tego przepisu – który ustanawia warunki dopuszczalności
przetwarzania (w tym udostępniania, ujawniania) danych, a zatem ingerencji w sferę prywatności
jednostki, niezależnie od jej zgody na to (taka samo jak przepisy art. 23 ust. 1 pkt 2 – 4).
Stanowisko takie jest również prezentowane w literaturze przedmiotu (por. J. Barta, P. Fajgielski,
R. Markiewicz „ochrona danych osobowych. Komentarz” wydanie III Zakamycze 2004 str. 517
i nast.), gdzie wskazuje się m. in.: „(...) Rysuje się tu (...) niebezpieczeństwo swoistej wewnętrznej
sprzeczności. Mielibyśmy bowiem do czynienia z przepisem (art. 23 ust. 1 pkt 5 u.o.d.o.), który
zezwala na przetwarzanie danych osobowych, a więc z istoty swej zezwala także na wkroczenie
niejednokrotnie w prawo do prywatności, jednakże równocześnie zastrzega, iż zezwolenie
to nie może naruszać prawa do prywatności. Jeżeli przepis ten ma zachować znaczenie (...) należy
go interpretować w ten sposób (...) że wspomniane zastrzeżenie nie obejmuje tego segmentu prawa
do prywatności, który odnosi się do swobody dysponowania własnymi danymi osobowymi (...)”.
Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych
osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji
administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: usunięcie
uchybień (pkt 1), uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie
danych osobowych (pkt 2), zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone
dane osobowe (pkt 3), wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego
(pkt 4), zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom (pkt 5), usunięcie danych
osobowych (pkt 6). Wobec stwierdzenia, iż kwestionowane udostępnienie danych osobowych Pana
F. zrealizowane zostało na warunkach określonych w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy
o ochronie danych osobowych, brak jest podstaw do sformułowania przez Generalnego Inspektora
– pod adresem któregokolwiek ze skarżonych podmiotów – nakazu odpowiadającego dyspozycji
powołanego art. 18 ust. 1 ustawy.
Ponownie zauważyć należy ponadto, że dokument zawierający dane osobowe Skarżącego,
udostępniony przez Spółkę Prokuraturze, został przez tą ostatnią przekazany Sądowi Okręgowemu
w Warszawie – wraz z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z niego. Omawiany dokument stanowi
obecnie integralną część akt postępowania sądowego i wyłącznym jego dysponentem jest Sąd.
Ocena omawianego dokumentu (zawartych w nim informacji) z punktu widzenia jego mocy
dowodowej należy zatem wyłącznie do wskazanego Sądu (art. 233 Kpc). Jak podkreśla
się w literaturze przedmiotu, realizując obowiązki określone w art. 233 Kpc „(...) Sąd musi ocenić
wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszelkie towarzyszące im okoliczności
(np. zachowanie świadka, autentyczność dokumentu, źródło informacji), które mogą mieć
znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów (...)” (M. Jędrzejewska, T. Ereciński,
J. Gudowski „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza, Postępowanie
rozpoznawcze. Część druga, Postępowanie zabezpieczające” Warszawa 2007 Wydawnictwo
Prawnicze LexisNexis, wydanie II, ss. 1897). Zastrzeżenia Skarżącego dotyczące okoliczności
pozyskania przez Prokuraturę dokumentu, który stanowić ma dowód w sprawie rozstrzyganej przez
sąd powinny być zatem zgłoszone przed tym sądem. Natomiast jakiekolwiek rozstrzygnięcia
Generalnego Inspektora w powyższym zakresie naraziłyby go na zarzut działania w zakresie
wykraczającym poza ustawowo określone kompetencje.
Niezależnie od powyższego – jak słusznie zauważono w uzasadnieniu kwestionowanej
decyzji - fakt udostępnienia przez Spółkę na rzecz Prokuratury określonych danych osobowych
Skarżącego może być rozpatrywany w kontekście możliwego naruszenia jego dóbr osobistych.
O zasadności ewentualnych roszczeń Skarżącego z tego tytułu rozstrzygnąć może jednak wyłącznie
sąd powszechny.
W tym stanie faktycznym i prawnym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
rozstrzygnął, jak na wstępie.
Decyzja niniejsza jest ostateczna. Na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), w związku
z art. 13 § 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), od niniejszej decyzji stronie
przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Generalnego Inspektora
Ochrony Danych Osobowych (na adres: Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00 – 193 Warszawa).